Blog > Komentarze do wpisu

Enter Enea Festival 2018

* Enter Enea Festival 2018

W ciągu ośmiu lat poznański Enter Enea Festival wypracował sobie markę jednego z najważniejszych wydarzeń jazzowych w kraju. Dyrektor programowy Festiwalu Leszek Możdżer, od samego początku postawił na różnorodność repertuaru, czym niejednokrotnie zaskakiwał publiczność, proponując projekty z pogranicza jazzu, a nawet znacznie wybiegające poza formułę typowego jazzowego festiwalu. Tradycją jest jednak zjawisko wyprzedaży festiwalowych karnetów, jeszcze przed ogłoszeniem jego programu. Fenomen ten dowodzi ogromnego zaufania do artysty, jego wyboru i niepodważalnego autorytetu Leszka Możdżera nie tylko jako muzyka, ale też jako kogoś kto doskonale potrafi przewidzieć oczekiwania publiczności i każdorazowo im sprostać.

Od początku istnienia odbywający się w malowniczej scenerii poznańskiego Jeziora Strzeszyńskiego Festiwal, przyciąga nie tylko zagorzałych zwolenników muzyki improwizowanej, ale też odbiorców otwartych na wyjątkowe doznania możliwe dzięki wyjątkowej symbiozie przyrody i muzyki. Słyszane podczas cichych partii fortepianu ptasie trele i przyjemna bryza dochodząca z jeziora są nieodłącznymi atrybutami koncertów odbywających się pośród zieleni i rozłożystych konarów drzew.
Tradycyjnie Festiwal odbywa się w dniach poprzedzających Boże Ciało, co zapewne dużej części publiczności pozwala cieszyć się długim weekendem i zasmakować przedwakacyjnej atmosfery. Mieszczący się nad Jeziorem Strzeszyńskim Visual Park i eksponowane tam obiekty sprawiają, iż warto przybyć na miejsce Festiwalu nawet długo przed rozpoczęciem wieczornych koncertów.
Tak jak podczas poprzedniej edycji Festiwalu dominowały fortepiany, w tym roku programowo bardzo duży nacisk położony został na instrumenty smyczkowe (Tomasz Chyła, First Strings on Mars, Orkiestra pod dyr. Macieja Sompolińskiego) i saksofony (Adam Pierończyk, Maciej Obara, Tia Fuller).
Pierwszego dnia w ramach "festiwalowego preludium" po uroczystej odsłonie dwóch nowych obiektów w Visual Parku, odbył się połączony z wizualizacjami Wiktora Podgórskiego koncert pod hasłem "Rytm serca", przygotowany przez Miłosza Pękalę (instr. perkusyjne, elektronika) i Bartosza Webera (elektronika) z gościnnym udziałem Leszka Możdżera.
Oficjalnym otwarciem (z udziałem Prezydenta Poznania Jacka Jaśkowiaka) tegorocznego Enter Enea Festival był natomiast koncert Kwintetu Tomasza Chyły, muzyka coraz silniej pretendującego do grona najciekawszych polskich wiolinistów. Zainspirowani twórczością Zbigniewa Seiferta muzycy przedstawili program oparty na własnych kompozycjach, które znajdą się na pierwszym albumie formacji. Poza skrzypcami emanującego niespożytą ekspresją lidera, bardzo duży wkład w brzmienie Kwintetu wnosi grający na saksofonie Piotr Chęcki. Śmiało improwizujący młodzi artyści, robili niejednokrotnie wrażenie zaskoczonych kreowanymi podczas gry rozwiązaniami. Świeżość i nietuzinkowość muzyki Kwintetu Tomasza Chyły sąsiadowała z bardzo widocznym już obyciem estradowym i znakomitym wyczuciem formuły. Skład zespołu uzupełniają: Szymon Burnos (fortepian), Krzysztof Słomkowski (kontrabas), oraz mający pojawić się również drugiego dnia Festiwalu w zupełnie innym projekcie perkusista Sławek Koryzno, znany m.in. ze składów Piotra Lemańczyka (Quartet North), Szymona Łukowskiego i Kamila Piotrowicza.

W roku 2016 podczas Enter Enea Festival wystąpiła wiedeńska formacja radio.string.quartet. Ze względu na kłopoty ze zdrowiem nie dotarła wówczas wiolonczelistka zespołu Asja Valcic, którą zastąpił kontrabasista Georg Breinschmid. Artysta nadał występowi niesamowitej energii i dynamiki. W tym roku mieliśmy okazję poznać własny projekt Breinschmida, trio First Strings on Mars. Kontrabas lidera uzupełniony został dźwiękami skrzypiec dwóch improwizujących wirtuozów: Igmara Jennera i Floriana Willeitnera. Georg Breinschmid to znakomity wirtuoz, a zarazem showman popisujący się wręcz ekwilibrystycznymi umiejętnościami. Widowiskowy koncert First Strings on Mars to program, w którym solidny warsztat i perfekcyjną technikę udało się połączyć z dużą dawką humoru i muzycznego pastiszu.

Finałem pierwszego dnia Festiwalu, a zarazem koncertem który okazał się wyjątkowym wydarzeniem artystycznym tegorocznej wiosny, był program złożony z kompozycji Leszka Możdżera opartych na biblijnych tekstach "Psalmów Dawidowych" w przekładzie Czesława Miłosza. Wykonanie, stanowiącej rodzaj sześcioczęściowej suity całości, to przedsięwzięcie szczególne także pod względem logistycznym wobec warunków plenerowego festiwalu. Grającemu na fortepianie kompozytorowi towarzyszyli: Adam Pierończyk (saksofon), Lars Danielsson (kontrabas), dwaj perkusiści: Magnus Ostrom (znany z legendarnej formacji E.S.T.) i Sławomir Koryzno, oraz wieloosobowy Poznański Chór Chłopięcy pod dyrekcją Jacka Sykulskiego.
Świetnie wyreżyserowany muzyczny spektakl stanowił połączenie sakralnej muzyki chóralnej z formułą improwizującego kwintetu. O ile saksofon Adama Pierończyka nie zawsze przekonywał w połączeniu z charakteryzującymi się wysokim rejestrem partiami chóru, znakomicie kontrastował z nimi kontrabas Larsa Danielssona. Zastosowanie w instrumentarium dwóch zestawów perkusyjnych zapewne znacznie wzbogaciło warstwę rytmiczną całości wobec monumentalnych harmonii chóralnego śpiewu. Uniemożliwiło jednak możliwość zabłyśnięcia podczas koncertu, znakomitemu bądź co bądź perkusiście Magnusowi Ostromowi, który przybył do Poznania specjalnie na ten jeden koncert.

Drugiego dnia festiwalowy wieczór rozpoczął zaskakujący występ rosyjskiego mistrza bałałajki, Aleksieja Archipowskiego. Zaskakujący, bowiem ten trzystrunowy ludowy instrument nie należy do kojarzonych z muzyką improwizowaną. Tymczasem grający na bałałajce artysta odsłonił zupełnie nieznane możliwości tej XVII-wiecznej niepozornej trójkątnej gitary. Korzystając z rozmaitych przystawek Archipowski w stu procentach wypełnił dźwiękową przestrzeń, okazując się znakomitym, nie pozbawionym humoru showmanem.

Jednym z najbardziej oczekiwanych podczas Festiwalu koncertów, był występ międzynarodowego Kwartetu Macieja Obary. Tym bardziej iż pochodzący z okolic Poznania saksofonista wyjątkowo rzadko pojawia się na koncertach w Stolicy Wielkopolski. Usłyszeliśmy materiał oparty na programie nagranego w Rainbow Studio w Oslo, a wydanego przez monachijską wytwórnię ECM albumu "Unloved", zagrany w identycznym jak na płycie składzie (Maciej Obara - saksofon, Dominik Wania - fortepian, Ole Morten Vagan - kontrabas i Gard Nilssen - perkusja). "Enterowy" występ Kwartetu Obary to sto procent jazzu w jazzie; rozbudowane improwizacje, ogrom energii i uwalnianych emocji, oraz wyczuwalne w każdym momencie nadzwyczajne porozumienie pomiędzy muzykami. To także dosadny dowód na to, że jeden z najciekawszych dziś saksofonistów polskiego jazzu nie stracił swego charakterystycznego koncertowego "pazura", gdyż takie opinie pojawiły się po uważanym za bardzo wygładzony i stonowany wobec wcześniejszych płyt, "Unloved" (notabene: pierwszym studyjnym albumie saksofonisty). Maciej Obara to muzyk, którego prawdziwą naturę najlepiej dostrzec w trakcie pełnych drapieżności występów na żywo, a takim właśnie był majowy występ jego polsko-norweskiego kwartetu nad Jeziorem Strzeszyńskim.

Finałem Festiwalu był specjalnie przygotowany na tę okazję projekt "Symphosphere" w założeniach mający połączyć z sobą odległe muzyczne światy: elektronikę, muzykę orkiestrową i jazzową improwizację. W monumentalne przedsięwzięcie Leszka Możdżera zaangażowana została Orkiestra Collegium F pod dyr. Marcina Sompolińskiego oraz: amerykańska saksofonistka Tia Fuller (jej nowy album "Diamond Cut" ukazał się zaledwie pięć dni wcześniej), Vojto Monteur (gitara, elektronika), Lars Danielsson (kontrabas) i Bodek Janke (perkusja). Rozpisana na orkiestrę i kwintet całość zawierała motywy z wcześniejszych kompozycji artystów (pojawił się m.in. słynny temat Danielssona: "Liberetto"), które stworzyły zupełnie nową jakość. Stylistycznie drażnił trochę brak stylistycznej spójności, lecz właśnie ukazanie muzycznych kontrastów na zasadzie barwnego dźwiękowego kalejdoskopu, było pretekstem do stworzenia "Symphosphere".

Podczas tegorocznej edycji Enter Enea Festival dopisalo wszystko: artyści, technicy, publiczność oraz (co bardzo ważne) pogoda. Oby podobnie było w przyszłym roku w dniach 17-19 czerwca, kiedy odbędzie się dziewiąta edycja Festiwalu.

Enter Enea Festival 2018, 28-30.05.2018 Poznań - Strzeszynek, Oaza

relacja Marty Ratajczak: TUTAJ

* W hołdzie Siostrom Eissler

 

Harfistka Jenny Broome i skrzypaczka Frances Mason to cenione brytyjskie artystki na przestrzeni lat angażujące się w rozmaite projekty kameralne i orkiestrowe. Obie Panie muzykę mają we krwi, bowiem pochodzą z rodzin muzykujących i od dziecka uczyły się gry na swych instrumentach. Powołanie do życia kameralnego duetu instrumentalnie złożonego ze skrzypiec i harfy, zainspirowane zostało historycznym duetem czeskich sióstr Marianne i Clary Eissler, który zachwycał XIX-wieczne europejskie salony muzyką modnych wówczas kompozytorów, jak Camille Saint-Saëns, Louis Spohr czy John Thomas.

PREMIERA TYGODNIA
Jenny Broome - Frances Mason:
Hommage aux Demoiselles Eissler
CD
2018, Music & Media MMC123

Carl Oberthur: Berceuse Op 299; Louis Spohr: Sonate in C minor; Alphonse Hasselmans: Valse de Concert Op 4; Francis Thome: Andante Religioso Op 70; Camille Saint-Saens: Fantaisie Op 124; Charles Villiers Stanford: Caoine Op 54 No.1; Gabriel Pierne: Serenade Op 7; Wagner/August Wilhelmj: Preislied; Richard Pohl: Wiegenlied; John Thomas: Larghetto.

Jenny Broome - harfa; Frances Mason - skrzypce

Urodzone w latach 60-tych XIX wieku Siostry Eissler, uważane były w swoich czasach za artystyczny fenomen. Skrzypaczka Marianne Eissler w wieku zaledwie dziewięciu lat okrzyknięta została muzycznym geniuszem, a już sześć lat później regularnie występowała na scenie Londyńskiej Filharmonii. Trzy lata młodsza Clara z początku traktowana była jako zaledwie uzupełnienie występów siostry, jednak jej wybitne zdolności i wirtuozowska gra na harfie, sprawiły iż w krótkim czasie stała się równoprawnym muzykiem duetu znanego jako The Eissler Sisters. Genialne siostry zdobyły bardzo wysoką pozycję na dworze Saxe-Coburg Gotha, regularnie koncertując też dla brytyjskiej rodziny królewskiej. Swoje utwory Siostrom Eissler dedykowało wielu kompozytorów; sam Camille Saint-Saëns poświęcił im Fantazję na skrzypce i harfę Op 124, a specjalnie dla Marianne skomponował Sarasate's Le Reve Op 53.
Na płycie "Hommage aux Demoiselles Eissler", znajdziemy 11 wiernie odtworzonych utworów wybranych z repertuaru The Eissler Sisters.
Jenny Broome i Frances Mason niemal wcieliły się w postaci Marainne i Clary, zachowując oryginalne opracowania utworów, których wybór stanowi przegląd najczęściej grywanych przez Siostry Eissler. Ogromne znaczenie mają również wyjątkowe instrumenty, na których grają Panie: XVII-wieczne włoskie skrzypce i wierna kopia gotyckiej harfy.
Znakomicie ułożony program i zrealizowane w słynącym z doskonałej akustyki, zabytkowym Kościele św.Marcina w Hampshire nagrania, pozwalają w pełni zasmakować uroku XIX-wiecznych, kameralnych utworów na skrzypce i harfę
.

* Księga Lutni lorda Herberta

 

Po muzykę z zawierającej około 240 kompozycji Księgi lorda Herberta na płycie "The Dark Lord's Music" sięgnął wybitny wirtuoz lutni i kolekcjoner instrumentów, Martin Eastwell. Na płycie znajdziemy utwory na lutnię solo m.in. Johna Dowlanda, Jakoba Reysa i samego Edwarda Herberta. Część z utworów zostało nagranych po raz pierwszy, co dla melomanów stanowi pierwszą okazję ich poznania.

PREMIERA
Martin EASTWELL: The Dark Lord's Music
CD 2018, Music & Media MMC117

Jakob Reys: Prelude; Du Gast: Fantasie; Jakob Reys: Sarabande; Robert Johnson: Fantasie, Pavana; John Dowland: Galiard; Daniel Batcheler: La Jeune Fillette, Courante, Almaine; Diomedes Cato: Fantasia; Gauthier: Courante; Daniel Batcheler: Fantasie, Pavana; Henri de L'Enclos or Jacob Reys: Courante; Cuthbert Hely: Fantasia; Jakob Reys: Fantasie, Courante; Luc or Pierre Despond: Filou; Cuthbert Hely: Prelude; Edward, Lord Herbert: Pavan.

Martin Eastwell . lutnia

 

Lord Edward Herbert z Cherbury zwany Czarnym Herbertem to jedna z najbardziej niezwykłych postaci angielskich XVII wieku. Dyplomata, żołnierz, dworzanin, filozof, poeta, historyk i muzyk należał do najwybitniejszych lutnistów swych czasów. Pozostawił po sobie bezcenny skarb pod postacią Księgi utworów na lutnię przechowywanej w muzeum Fitzwilliam w Cambridge, a stanowiącej dziś jedno z najważniejszych źródeł angielskiej i francuskiej muzyki instrumentalnej tego okresu. Zawarte w niej utwory skrzętnie gromadzone były przez Herberta w trakcie jego licznych podróży i pobytów we Francji. Wiele z nich stanowi jedyne zachowane utwory takich francuskich lutnistów jak Luc Despond czy Chevalier Du Gast, oraz angielskich kompozytorów Jacoba Reysa i Jacoba Polonoisa, które w dużej mierze ilustrują oblicze angielskiej muzyki tuż przed wojną secesyjną.
Grający na zabytkowym instrumencie Martin Eastwell perfekcyjnie kontroluje ruch każdej struny, dbając o zgodność z zapisami w historycznych manuskryptach. Te w większości krótkie, urokliwe choć melancholijne tematy (jest ich na płycie 20), na 78 minut zabierają nas do epoki Karola I i Ludwika XIII, gdy na dworach grywali lutniści
Płyta nagrana została we wnętrzu Kościoła św.Jakuba w Durham, jednak niejednokrotnie dociera do nas słyszany z oddali śpiew ptaków, który idealnie wtapia się w klimat tej wyjątkowej muzyki.

teksty i skany: Robert Ratajczak

fot.: R.R., Music & Media

piątek, 01 czerwca 2018, longplay_2010

Polecane wpisy

  • Przegląd płytowy (2018/23)

    * Falstart Mateusz Gawęda należy do grona najbardziej aktywnych muzyków polskiej sceny jazzowej. Urodzony w 1990 roku pianista, kompozytor i aranżer, zaangażow

  • Przegląd płytowy (2018/22)

    * Górecki Ahead Odnoszę wrażenie, iż wydawcy nie nadążają za kolejnymi projektami Braci Oleś. Tak było w przypadku wydanego pod koniec 2017 roku albumu "Spirit

  • Muzyczna Gazeta (2018/6)

    * Jazz Forum 6/2018 Czerwcowy numer Jazz Forum w dziale recenzji płytowych przedstawia przeglądy albumów recenzowanych również na naszym portalu: Esbjorn Svenss

The Stanley CLARKE Band

The Message
PREMIERA 29 CZERWCA 2018

Cyrille AIMEE
Live
(2018)

Johann Sebastian Bach
Goldberg Variations, BWV 988
(2018)

Agata KIELAR-DŁUGOSZ / Andrzej JUNGIEWICZ
For You, Anne-Lill
(2018)

Marek SZLEZER
Karol Szymanowski - Piano Music
(2018)

Paweł Łukaszewski
Musica Profana 2
(2018)