Blog > Komentarze do wpisu

Premiery płytowe: sierpień 2018 (1)

* Śladami Romana Maciejewskiego

Postać jednego z najwybitniejszych kompozytorów polskich XX wieku Romana Maciejewskiego ciągle pozostaje do końca nieodkryta przez miłośników muzyki. Ekscentryczny i nie zabiegający o sławę kompozytor bowiem, często odmawiał publikacji wielu swoich utworów, mimo ogromnego zainteresowania ze strony zarówno muzyków jak słuchaczy. Dorobek Maciejewskiego obejmuje różnorodne formy kompozycyjne, zarówno mogące kojarzyć się twórczością Karola Szymanowskiego, jak późniejsze utwory nawiązujące do dawnych i współczesnych kierunków. Maciejewski pozostawił po sobie ogromną ilość utworów usytuowanych w rozmaitych stylistykach, pośród których znajdziemy formy chóralne, symfoniczne i fortepianowe.

Urodził się w 1910 roku w Berlinie gdzie przebywali wówczas pochodzący z wielkopolskiego Leszna jego rodzice i dwójka rodzeństwa. Po zakończeniu I wojny swiatowej, gdy Polska odzyskała niepodległość rodzina Maciejewskich wróciła do Leszna. Jako bardzo uzdolniony muzycznie młodzieniec, Roman Maciejewski grał na organach w leszczyńskim kościele. Pełen improwizacji i żywiołowości akompaniament nie zawsze jednak zyskiwał akceptację wiernych podczas nabożeństw. Po ukończeniu Konserwatorium Muzycznego w Poznaniu (klasa fortepianu), młody artysta z powodzeniem prowadził zespoły chóralne. Zawsze jednak największą jego pasją było komponowanie. W związku z tym postanowił podjąć studia muzyczne w klasie kompozycji Kazimierza Sikorskiego w Warszawie, gdzie uczyli się wówczas także m.in. Witold Lutosławski, Grażyna Bacewicz i Stefan Kisielewski. Rektorem uczelni był w tym czasie Karol Szymanowski, który w utworach Maciejewskiego dostrzegł olbrzymi potencjał. Szymanowski wspierał jego twórczość aż do swej śmierci w 1937 roku, co zapewne odcisnęło znaczące piętno na kierunku dalszych poczynań Maciejewskiego. Warto wspomnieć, iż siostra Szymanowskiego, ceniona śpiewaczka Stanisława Korwin-Szymanowska podjęła współpracę z poleconym przez brata młodym kompozytorem, czego efektem był cykl "Pieśni Bilitis", powstałych do słów Pierre’a Louysa w tłumaczeniu Leopolda Staffa.
Ważnym punktem na drodze muzycznej edukacji Romana Maciejewskiego było przyznane mu stypendium umożliwiające studia w Paryżu, u słynnej Nadii Boulanger. To właśnie podczas pobytu w Paryżu kompozytor przygotował Koncert na dwa fortepiany, który w poźniejszych latach wielokrotnie grywał w duecie z Kazimierzem Krancem.
Wybuch II wojny światowej zastał Maciejewskiego w Szwecji, gdzie przebywał wraz z niedawno poślubioną tancerką Elvą Gallen. Los chciał, aby kolejne lata kompozytor spędził za Morzem Bałtyckim. Jako pianista koncertował grywając gorąco przyjmowane recitale chopinowskie. Jako kompozytor podjął współpracę z teatrem, gdzie na swej drodze spotkał m.in. Ingmara Bergmana. Z tego okresu pochodzi "Suita hiszpańska" wykorzystana w wystawianym w Goteborgu przedstawieniu "Guds ord pa landet".
Ze względu na kłopoty ze zdrowiem przeszedł na wegetarianizm, ćwiczył jogę i uprawiał medytacje, co spowodowało postrzeganie go jako ekscentryka i odmieńca. Ucierpiało na tym również małżeństwo, które po kilku latach zakończyło się dla kompozytora rozwodem. Zaprzyjaźniony z Maciejewskim, zamieszkały w USA Artur Rubinstein namawiał go do przyjazdu oferując pomoc i współpracę. Rozstanie z żoną i życie na granicy ubóstwa jakie prowadził w Szwecji, sprawiły iż w 1951 roku podjął decyzję o kolejnej migracji. Jak miało się okazać, w USA Maciejewski spędził 26 lat, zajmując się prowadzeniem chórów kościelnych i koncertowaniem jako pianista i organista. Z kolei jako kompozytor realizował się tworząc utwory sakralne, muzykę filmową, ale przede wszystkim pracując nad dziełem swego życia: monumentalnym "Requiem", które ukończył w 1959 roku. Dzieło zyskało aprobatę dyrekcji Polskiego Radia, a w roku 1960 w ramach festiwalu "Warszawska Jesień" odbyło się jego prawykonanie pod batutą samego kompozytora. W Ameryce do koncertowej premiery "Requiem" doszło dopiero w 1975 roku. Koncert w Los Angeles przed ponad 3-tysięczną widownią okazał się ogromnym sukcesem, który mógł stać się dla Maciejewskiego prawdziwymi wrotami do światowej sławy. Oszołomiony gradem napływających zewsząd propozycji, za wszelką cenę unikający sławy, ekscentryczny kompozytor postanowił najzwyczajniej uciec z Ameryki znajdując azyl ...na mieszczącej się tuż pod wulkanem jednej z Wysp Kanaryjskich, La Graziosa. Mieszkając w namiocie i prowadząc niemal pustelniczy tryb życia, spędził tam 6 miesięcy. Po kilkumiesięcznej podróży po Europie, na resztę życia osiadł znów w szwedzkim Goeteborgu.
Po śmierci kompozytora w 1998, urna z jego prochami sprowadzona została do rodzinnego Leszna, gdzie spoczęła pod charakterystycznym nagrobkiem w kształcie góry, będącej rodzajem metafory jego twórczości i stylu życia (fot.1).
Od roku 1999 dorocznie w Lesznie ogranizowany jest Festiwal Muzyczny im. Romana Maciejewskiego. Tam też znajduje się poświęcone mu muzeum, gromadzące materiały publicystyczne, plakaty, wydania nutowe oraz osobiste pamiątki: jego frak, pianino i biurko, przy którym komponował. Także w Lesznie w 2014 roku vis a vis Szkoły Muzycznej noszącej jego imię, odsłonięto kamienną ławeczkę z wyrzeźbioną postacią siedzącego kompozytora (fot.2).
Z kolei Poznań od kwietnia 2018 roku szczycić się może pomnikiem artysty stojącym w parku noszącym jego imię, odsłoniętym z okazji 20-rocznicy jego śmierci.

Mimo iż co pewien czas ukazują się nowe nagrania i opracowania kompozycji Romana Maciejewskiego, każda kolejna płyta cieszy się ogromnym zainteresowaniem ze strony melomanów. Doskonałym przypomnieniem dorobku kompozytora przeniesionego w obszary jazzowej improwizacji była płyta nagrana przez trębacza Macieja Fortunę i pianistę Krzysztofa Dysa "Maciejewski Variations" (2014). Z kolei na płycie "Roman Maciejewski Piano Music" (2017) znakomity pianista Mariusz Ciołko zaprezentował szerokiemu odbiorcy neoklasyczne nasycone romantyzmem utwory fortepianowe. Najnowszą pozycją fonograficzną z nagraniami muzyki Romana Maciejewskiego jest wydany pod patronatem LongPlay.blox.pl album "Suita hiszpańska", zawierający pierwszą w historii rejestrację utworów kameralnych z gitarą, oraz wybór powstających na przestrzeni wielu lat Mazurków na fortepian.

PREMIERA TYGODNIA
Roman Maciejewski - Suita hiszpańska
CD 2018, Chopin University Press UMFC CD 105

Suita hiszpańska; Mazurki nr 3, 6 ,7; Nokturn; Mazurki nr 9, 12, 13; Kołysanka.

Ksawery Jastrzębski, Piotr Przedbora – gitara; Aleksander Krzyżanowski – fortepian; oraz: Łukasz Jankowski – flet ; Julia Wrońska – skrzypce; Natalia Gidlewska – altówka; Małgorzata Latoszek – wiolonczela; Igor Kret – czelesta

Nagranie zrealizowano między 28 sierpnia a 1 września 2017 r. w Warszawie, w Sali Koncertowej Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, a wykonanie powirzono gronu znakomitych młodych instrumentalistów. Utwory gitarowe: skomponowaną w Szwecji tytułową "Suitę hiszpańską" i powstały w USA "Nokturn", słyszymy w wykonaniu Ksawerego Jastrzębskiego i znanego z niedawno wydanej płyty "Guitar EVol.2ution" Piotra Przedbory, a 6 spośród 39 skomponowanych przez Maciejewskiego Mazurków na fortepian, gra dla nas obiecujący pianista Aleksander Krzyżanowski. Program płyty kończy "Kołysanka", pierwotnie skomponowana w 1938 roku z myslą o dwóch fortepianach, tutaj przedstawiona w opracowaniu na trio smyczkowe, flet, dwie gitare i czelestę z 1952 roku.
Utwory kameralne niejednokrotnie postrzegane są przez biografów Romana Maciejewskiego, zaledwie jako tło dla pozostałych wypowiedzi kompozytora. Tymczasem w muzyce tej odkryjemy wyjątkowy potencjał zarówno w zakresie formy i melodyki, jak inspiracji folklorem. Czyni to przedstawione na płycie utwory, opierającymi się upływowi czasu i wciąż wywołującymi podczas słuchania, ogromne wrażenie. Zestawienie obok siebie utworów rozpisanych na różne pod wzgłędem instrumentacji składy kameralne, czyni program płyty urozmaiconym i atrakcyjnym. W połączeniu ze znakomitymi wykonaniami i doskonałą jakoscią techniczną nagrań, czyni to ze "Suity hiszpańskiej" jeden z najbardziej interesujących krążków z muzyką kameralną 2018 roku
.

* Close To You

Pochodzący z Cape Town (RPA) wokalista, gitarzysta i kompozytor Jonathan Butler jest artystą związanym ze sceną od siódmego roku życia. Już w 1973 roku uhonorowany został prestiżową Nagrodą Grammy Best RPA New Artist. 10 lat później przeprowadził się do Londynu, gdzie podpisał kontrakt z wytwórnią Jive Records, dzięki czemu zaistniał na międzynarodowym rynku jako oryginalny smooth jazzowy gitarzysta i obdarzony wyjątkowym głosem wokalista. Od pewnego czasu Jonathan Butler związany jest z wytwórnią Mack Avenue Records, pod której flagą ukazały się w ostatnim czasie tak doskonałe albumy jak ''Merry Christmas To You'' (2013, najlepiej sprzedająca się płyta sezonu z repertuarem świątecznym), ''Living My Dream'' (2014, nagrany z udziałem m.in. George'a Duke'a i Marcusa Millera), czy skłaniający się ku konwencji typowej przebojowej piosenki "Free" (2015). Swą nową płytę: "Close To You", Jonathan Butler dedykuje twórczości jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku, obchodzącego w tym roku swe 90-te urodziny Burta Bacharacha.

Burt Bacharach to ze wszech miar artysta wyjątkowy. Mimo iż uhonorowany niezliczoną ilością najbardziej znaczących na świecie nagród, i tak zasługujący na zdecydowanie więcej niż kilka Oscarów, Nagrody Emmy i Grammy. Nic bowiem nie jest w stanie wystarczająco uhonorować tego co dał światu pod postacią swej Muzyki. Słuchając wielu uznanych od lat standardów, niejednokrotnie nie zdajemy sobie nawet sprawy, iż kompozytorem ich jest właśnie Burt Bacharach. W latach 60-tych i 70-tych był nie mającą sobie równych, dominującą postacią muzyki pop i autorem niezliczonej wręcz ilości, wyrafinowanych pod względem melodyki przebojów. Wszystkie jego utwory to prawdziwe małe arcydzieła zdecydowanie wyróżniajace się na listach przebojów niezapomnianymi melodiami, niekonwencjonalnym metrum oraz niepowtarzalnymi akordami. Bucharach łącząc elementy jazzu, popu, muzyki brazylijskiej i rocka stworzył zupełnie nową estetykę, a wraz z autorem tekstów Halem Davidem stworzył jedną z największych spółek autorskich minionego stulecia. Trudno dziś obiektywnie ocenić jaki wpływ na popularność wielu artystów miała muzyka Bucharacha. Pewne jest natomiast iż zarówno Gene Pitney, Bobby Vinton, Herb Alpert, Tom Jones, Dusty Springfield, Roberta Flack, Neil Diamond, Diana Krall czy grupy The Driffters, Manfred Mann i Walker Brothers, bardzo wiele mu zawdzięczają. Najwięcej jednak zrobił swą muzyką dla Dionnie Warwick, która większość swego repertuaru opiera na cudownych piosenkach jakie z upływem lat trafiły do ponadczasowego kanonu a w okresie ich pojawiania się zapewniały Warwick nawet 20 wielkich hitów w ciągu jednego dziesięciolecia. Pośród tych tytułów znajdziemy m.in. ''Walk On By'', ''Close To You'', ''Raindrops Keep Fallin' On My Head'', czy nagraną w 1985 roku przez Warwick w towarzystwie Eltona Johna, Stevie Wondera i Gladys Knight piosenkę ''That's What Friends Are For'' napisaną do muzyki Bacharacha przez ówczesną życiową partnerkę kompozytora Carol Bayer Sager. Wielu twierdzi, iż Warwick właśnie Bucharachowi zawdzięcza swą popularność, jaką zyskała już w latach 60-tych. Bucharach współpracował również na szczeblu spółek autorskich z takimi choćby artystami jak Elvis Costello czy Christopher Cross (największy platynowy przebój Crossa to piosenka ''Arthur's Theme (Best That You Can So)'' z roku 1981 do muzyki Bacharacha). W ostatnich latach z twórczości Bucharacha korzystają także muzycy rockowi udowadniając uniwersalizm i wszechstronność jego dorobku kompozytorskiego. Kompozycje Bacharacha znalazły się w repertuarze m.in. zespołów: Oasis, REM, Faith No More i White Stripes.

PREMIERA
Jonathan BUTLER: Close To You
CD 2018, Mack Avenue - Artistry ART7058

Do You Know The Way To San Jose; I'll Never Fall In Love Again; This Guy's In Love With You; Alfie; I Say A Little Prayer; Walk On By; (They Long To Be) Close To You; The Look Of Love; Cape Town; What The World Needs Now Is Love; A House Is Not A Home.

Jonathan Butler - wokal, gitary, bass, instr. perkusyjne, programowanie; Donald Hayes - saksofony, flety, programowanie; Cameron Johnson - trąbka; Nadira Kimberly, skrzypce, instr. smyczkowe; Ramon Islas - perkusja, instr. perkusyjne; Antonio Sol, Jodie Butler - chórki; oraz: Dan Lutz - gitara basowa

Na płycie Jonathana Butlera zatytułowanej: "Close To You", znajdziemy tak znane utwory jak: "Alfie", "I Say A Little Prayer", "Walk On By" czy "The Look Of Love". Ten szczególny album Butler ozdobił też własną kompozycją, nawiązującą zarówno do estetyki Bucharacha jak swego pochodzenia: "Cape Town".
Całość zaaranżowana jest na najwyższym z możliwych poziomie. Nagrania wsparte są przestrzennie brzmiącymi orkiestrowymi aranżacjami, a specyficzna gitara i charakterystyczny głos i maniera wokalna Butlera (mogące niektórym kojarzyć się ze Stevie Wonderem), nadają całości wyjątkowego posmaku. Uwagę zwraca m.in. interpretacja "What The World Needs Now is Love", nagrana z udziałem 26-osobowego chóru.
Trudno Jonathanowi Butlerowi brać za złe odwrócenie się w ostatnich latach od jazzu na rzecz melodyjnych, pełnych uroku piosenek (czego świadectwem był również poprzedni jego album). Okazuje się bowiem iż jako artysta preferujący pop music w tak wysublimowanej formie, ma nam doprawdy bardzo wiele do zaoferowania. Styl preferowany dziś przez tego wyjątkowego artystę to muzyka nasycona osobliwą charyzmą i południowoafrykańską egzotyką, która w połączeniu z pięknymi melodiami i genialnym opracowaniem pod względem aranżacji, jest mieszanką, przy której miękną kolana nawet największym przeciwnikom muzyki pop.

* nowe płyty

Follow Dices to nazwa formacji mającej za sobą sukcesy odniesione podczas m.in. XIII Hanza Jazz Festiwal i Blue Note Poznań Competition 2017. Grupę tworzy czterech młodych artystów, pełnych pomysłów i twórczo-improwizacyjnej inwencji: skrzypek Mikołaj Kostka, pianista Franciszek Raczkowski, kontrabasista Jan Jerzy Kołacki i perkusista Adam Wajdzik. 13 maja ukazała się debiutancka płyta kwartetu zatytułowana: "Eternal Colors", na której znajdziemy muzykę silnie nasyconą skandynawską estetyką. W utworach zespołu minimalistyczne rozwiązania połączone są ze swobodą improwizacji i słowiańskim postrzeganiem muzycznej przestrzeni.

Niemal równocześnie ukazał się krążek duetu tworzonego przez muzyków wywodzących się ze składu Follow Dices: Mikołaja Kostki i Franciszka Raczkowskiego. Płyta: "Duo" firmowana szyldem: Raczkowski & Kostka, zrealizowana została w ramach programu Instytutu Muzyki i Tańca – Jazzowy Debiut Fonograficzny. Kameralna muzyka duetu tworzonego przez skrzypce i fortepian niezauważalnie łączy formy kompozycji z niczym nie skrępowanymi improwizacjami, balansując pomiędzy minimalizmem, a współczesnym nurtem europejskiego akustycznego jazzu. Rozbudowane, pełne polotu dialogi obu instrumentów stanowią bardzo silny atut całego albumu. Poza własnymi kompozycjami, młodzi muzycy sięgnęli też po cykl Johna Cage'a: "Six Melodies", z którego pochodzi wykorzystany w programie temat: "IV".

teksty i skany: Robert Ratajczak

fot.: R.R., Chopin University Press, Mack Avenue, Albatros

piątek, 24 sierpnia 2018, longplay_2010

Polecane wpisy

Lars DANIELSSON
Paolo FRESU

Summerwind
PREMIERA 28 WRZEŚNIA 2018

Cecile McLORIN SALVANT
The Window
(premiera 28 września 2018)

Macy GRAY
Ruby
(2018)

Christian SANDS
Facing Dragons
(2018)

Dominik KISIEL Exploration Quartet
Live At Radio Katowice
(2018)

Musica Sacromontana XIII
Józef Zeidler: Missa D-dur
(2018)