Blog > Komentarze do wpisu

Przegląd płytowy (2018/31)

* BROM

Saksofonista Alexander Beierbach to niezwykle aktywny i kreatywny instrumentalista berlińskiej sceny jazzowej, niejednokrotnie zaangażowany jednocześnie w kilka odmiennych projektów muzycznych. Muzyk prowadzi własne trio i kwartet, oraz zasila skład niezwykle znaczącej na niemieckiej scenie Hannes Zerbe Jazz Orchestra, z którą w ostatnim czasie zarejestrował trzy płyty: ''Eisleriana'' (2012), ''Erlkonig'' (2013) i "Kalkutta" (2017). Inną gałęzią działalności muzyka, jest kwartet Absolutely Sweet Marie specjalizujący się w jazzowych interpretacjach utworów Boba Dylana, który w 2016 roku opublikował album: "Another Side Of Blonde On Blonde". Znaczącym punktem w działalności saksofonisty okazała się też współpraca z pianistką Fee Stracke, jaka zaowocowała wyśmienitą płytą: "10 nach 10" (2013). Jednym z projektów wszechstronnego saksofonisty jest trio BROM tworzone wraz z kontrabasistą Janem Roderem i perkusistą Christianem Marienem. W roku 2013 skład ten opublikował ciepło przyjęty w Niemczech album "there.", a kontynuacją przedsięwzięcia jest wypełniony premierowymi kompozycjami Beierbacha album: "Cardboard Sea" wydany przez wytwórnię Tiger Moon Records.

NOWOŚĆ
BROM: Cardboard Sea
CD 2018, Tiger Moon Records TMR 005

Charming Chimes / Joker & Thief; Been There; Done That; Missed The Date / Bought The T-Shirt; Le Deserteur; Skizze #3; Chestnut; Cardboard Sea / Charming Chimes; Le Deserteur (Reprise).

Alexander Beierbach - saksofon; Jan Roder - kontrabas; Christian Marien - perkusja

Muzyka BROM opiera się na wzajemnym porozumieniu i interakcjach zachodzących w trakcie gry. Podejrzewam że koncerty tria zaskakują nieprzewidywalnymi rozwiązaniami i niepowtarzalnością. Jednak także na płycie znajdziemy prawdziwy zastrzyk improwizacyjnego szaleństwa, świadczący o tym że nawet w studio nie wszystko zostało do końca przewidziane. To właśnie spontaniczność i tworzone w czasie rzeczywistym dźwiękowe kreacje stanowią o sile "Cardboard Sea". Co ciekawe; większość utworów wypełniających album to formy zamknięte w 3-6 minutach, a mimo to mamy wrażenie pełnej improwizacyjnej wypowiedzi.
Bardzo często punktem wyjścia do improwizacji jest motyw prowadzony wspólnie przez saksofon i kontrabas. Gdy ich linie zaczynają się rozchodzić, a dźwięki perkusji przestają stanowić rytmiczną podstawę tematu, dochodzimy do sedna utworu.
Poza otwartymi kompozycjami Alexandra Beierbacha, muzycy tria sięgnęli po pochodzący z 1954 roku, protest song "Le Deserteur". Piosenka, pierwotnie śpiewana przez Borisa Viana, w kolejnych latach stała się uniwersalnym międzynarodowym antywojennym hymnem, po który sięgnęła m.in. Joan Baez i grupa Peter, Paul & Mary (w Polsce mieliśmy wersję Wojciecha Młynarskiego). Temat pojawia się tu w fantazyjnej improwizowanej oprawie w połowie płyty, a następnie jego repryza kończy cały album
.

W ramach współpracy wytwórni płytowych DUX i Bółt Records ukazuje się arcyciekawa seria płytowa "New Music in Eastern Europe", prezentująca albumy skierowane do poszukiwaczy muzyki nieoczywistej. Dwie nowe płyty wydane w tym cyklu: "Apokatastasis" i "Model Mioritic", zawierają muzykę współczesnych kompozytorów rumuńskich: Octaviana Nemescu i Corneliu Dan Georgescu.

* Apokatastasis

NOWOŚĆ
Octavian Nemescu - Apokatastatis
CD 2018, DUX 1520 / Bółt Records BR 1047

NonSimfonia V (a Sfarsiturilor); PreSimfonia VI (a Începuturilor).

Romanian Radio National Orchestra
dyrygent: Horia Andreescu

Urodzony w 1940 roku, postrzegany jako czołowy twórca drugiej fali rumuńskiej awangardy kompozytor Octavian Nemescu, ma w dorobku utwory orkiestrowe, kameralne, chóralne, ale też dzieła elektroakustyczne, multimedialne, metamuzyczne, urojone i rytualne. Mówi się o nim jako ostatnim żyjącym przedstawicielu „złotej serii” rumuńskich awangardzistów i prekursorem rumuńskiej muzyki spektralnej i archetypalnej.
Nemescu łącząc rozmaite zjawiska muzyczno-estetyczne, w swej twórczości wykorzystuje elementy formy otwartej i sztuki konceptualnej. Filozofia kompozytora odwołuje się przy tym do transcendentalnych właściwości muzyki, mogącej stanowić silne medium penetrujące różne stopnie świadomości. Nemescu stara się dotrzeć do wnętrza dźwięku, uwypuklając nie tylko jego wysokość, głośność i czas wybrzmienia, ale też głębię, stanowiącą jego czwarty wymiar. Takie podejście do kompozycji zdaniem zwolenników spektralizmu, znacznie poszerza percepcję postrzegania muzyki wchodząc w interakcję z odbiorcą.
Zrealizowane przez Narodową Orkiestrę Rumuńskiego Radia pod dyrekcją Horii Andreescu nagrania "NonSimfonii V" i "PreSimfonii VI", to znakomity przykład ilustrujący rozważania kompozytora nad ideą symfonii i próbą przywrócenia jej pierwotnego, bizantyjskiego znaczenia, oznaczającego harmonijny i "współbrzmiący" z otoczeniem byt. Stąd zastosowanie w tytułach prefiksów: non i pre, wskazujących na specyficzną formę obu (mimo wszystko) symfonii.
Koncepcje Octaviana Nemescu nawiązujące do postmodernizmu, śmiało obalają muzyczne archetypy kreując nowatorską estetykę i nie znane dotąd formy.
Z dwóch rozbudowanych utworów zamieszczonych na "Apokatastasis" emanuje nastrój skupienia i kontemplacji, czyniąc z słuchania płyty rodzaj rytuału
.

* Model Mioritic 

 

NOWOŚĆ
Corneliu Dan Georgescu - Model Mioritic
CD 2018, DUX 1521 / Bółt Records BR 1048
 

Model Mioritic.

Opera de Stat Cluj
dyrygenci: Petru Zbarcea, Emil Maxim

Album "Model Mioritic" wypełnia 65-minutowa kompozycja Corneliu Dan Georgescu, której słuchamy w wykonaniu solistów, chóru i orkiestry Opera de Stat Cluj pod dyrekcją Petru Zbarcea i Emila Maxima. Autor dzieła to nie tylko kompozytor ale też naukowiec oddany etnomuzykologii i estetyce. Przed emigracją do Niemiec w 1987 roku, Georgescu w latach 1962-1983 pracował w Instytucie w Bukareszcie, gdzie prowadził etnologiczne badania terenowe i kierował Działem Muzyki, a następnie był historykiem sztuki w Rumuńskim Instytucie Historii Sztuki.
"Model Mioritic" to muzyka o kontemplacyjnym charakterze, określana jako rodzaj dźwiękowej formy będącej próbą "zatrzymania czasu" i obrazującej "wiekuisty bezruch".
Trudno nazwać odbiór tej muzyki po prostu słuchaniem. To raczej rodzaj wejścia w środowisko dźwiękowe wykreowane przez Georgescu dzięki, nie tylko kompozytorskiemu geniuszowi, ale też (a może głównie) specyficznej filozofii podejścia do czasu i ruchu. Sam, 80-letni dziś Corneliu Dan Georgescu pracę nad "Model Mioritic" określał "kontemplacją muzycznego archetypu".
Medytacyjny charakter utworu potęguje właśnie wrażenie "zamrożenia" muzyki, funkcjonującej poza czasem i ruchem. Obok partii chóru, mogących wywoływać skojarzenia z muzyką sakralną, pojawiają się efekty generowane elektronicznie, rozmaite dzwonki, ale też jakby oderwane od rzeczywistości solowe partie poszczególnych instrumentów.
Corneliu Dan Georgescu to wybitny badacz folkloru i etnolog, stąd w "Model Mioritic" echa rozmaitych tańców ludowych, a nawet dawnych sygnałów pasterskich i zastosowanie rozmaitych idiofonów. Dostrzeżemy tu także posmak orientu scalającego kulturę Rumunii z Indiami czy Tybetem.
Wyrafinowane dzieło Georgescu może stanowić wielkie odkrycie dla zasłuchanych w muzykę Zygmunta Krauze czy Andrzeja Panufnika, a także dla miłośników minimalizmu spod znaku Johna Cage'a.
"Model Mioritic" to muzyka fascynująca swym klimatem i przekazem. Wymagająca jednak od odbiorcy całkowitego oddania się jej na 65 minut. Tylko wówczas efekt jest tak przekonujący.

teksty i skany: Robert Ratajczak

fot.: Tiger Moon Records

środa, 19 września 2018, longplay_2010

Polecane wpisy

  • Przegląd płytowy (2018/37)

    * Path of June Z Japonii dotarła do nas nowa płyta genialnego gitarzysty i muzycznego innowatora, Takumi Seino . Podobnie jak poprzednie albumy artysty, płyta "

  • Muzyczna Gazeta (2018/12-2)

    * Poznańska Piętnastka, 09.12.2018 W ubiegłym roku pod kierownictwem Macieja Fortuny powróciła na sceny Poznańska Piętnastka - legendarna orkiestra rozrywkowa

  • Przegląd płytowy (2018/36): krajowe nowości

    * Do wszystkich zainteresowanych Nagrany we francuskim Les Studios de Meudon album "To Whom it May Concern" , stanowi podsumowanie 30-letniej kariery jednego z

Iwona GLINKA

Two Minutes

WEEZDOB COLLECTIVE
Star Cadillac

Piotr WOJTASIK
To Whom it May Concern
(2018)

Judith LORICK
The Second Time Around
(2018)

Mike BOGLE Trio
Dr.B!
(2018)

Juliusz Łuciuk
Choral Works
(2018)